13 เวทีวิชาการเด่นปี 2559 ในการหนุนเสริมสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี

ปี 2559 เป็นอีกปีที่ในพื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี ยังคงเต็มไปด้วยสีสันของเวทีสาธารณะ รวมไปถึงเวทีวิชาการที่ร่วมสร้างสรรค์องค์ความรู้สู่พื้นที่ความขัดแย้งในหลากหลายมิติ มีการนำเสนอ พูดคุยถกเถียงแลกเปลี่ยนไม่ต่างจากปีที่ผ่านมามากนัก แต่มีบางประเด็นที่ในปีนี้มีการพูดถึงมากกว่าปีที่ผ่านมา เช่น ประเด็นพื้นที่ปลอดภัยที่เริ่มมีการพูดถึงในปีที่แล้วและเป็นประเด็นที่เด่นที่สุดประเด็นหนึ่งในปีนี้ หรือประเด็นเด็กและเยาวชนที่มีหลายเวทีพูดถึงมากเช่นเดียวกันในปีนี้

ปีนี้ผู้เขียนไม่ได้ประมวลประเด็นเด่นเหมือนในปีที่ผ่านมา แต่จะทำการประมวลเวทีที่เกี่ยวข้องกับประเด็นสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี ทั้งเวทีที่จัดขึ้นในพื้นที่และนอกพื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี โดยจะแบ่งบทความออกเป็น 2 ตอน ตอนแรกจะประมวล 13 เวทีวิชาการที่หนุนเสริมสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี ปี 2559 และตอนที่ 2 จะประมวลเวทีสาธารณะที่หนุนเสริมสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี ที่โดดเด่นในรอบปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นเวทีที่มีความโดดเด่นทั้งในเชิงเนื้อหา วิทยากร จำนวนผู้สนใจเข้าร่วม และผลสะท้อนจากการจัดเวทีในแต่ละครั้ง เป็นต้น ซึ่งในตอนแรกนี้จะประมวล 13 เวทีความรู้ที่โดดเด่นของปี 2559 ดังต่อไปนี้

1. สัมมนาทางวิชาการ “วรรณกรรมมลายูในโลกอิสลาม” ครั้งที่ 1 เรื่อง “ปาตานีในโลกมลายู ประวัติศาสตร์ วรรณกรรม และโลกอิสลามร่วมสมัย”

ต้นปี 2559 มีการจัดสัมมนาทางวิชาการ “วรรณกรรมมลายูในโลกอิสลาม” ครั้งที่ 1 เรื่อง “ปาตานีในโลกมลายู ประวัติศาสตร์ วรรณกรรม และโลกอิสลามร่วมสมัย” โดยจัดขึ้นระหว่างวันที่ 2-3 เมษายน 2559 ณ วิทยาลัยอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี จัดโดย มูลนิธิวัฒนธรรมอิสลามภาคใต้ และองค์การบริหารส่วนจังหวัดปัตตานี งานครั้งนี้มีปาฐกถาพิเศษ ในหัวข้อ “ความสัมพันธ์ระหว่างราชวงศ์ปาตานีกับราชวงศ์กลันตัน” โดย ศ.ดร.ร็อมละห์ อาดัม และเล่าเรื่อง “เรื่องราวเจ๊ะสีตีวันกึมบังที่ชาวมลายูปาตานีควรรู้” โดย ดร.ฟาดิลละห์ ฮูเซ็น

จากนั้นก็มีสัมมนาทางวิชาการ หัวข้อ “สยาม-จีนในโลกมลายู : ประวัติศาสตร์และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ” โดย พล.ต.ต.จำรูญ เด่นอุดม นายสิริ เน็งบัว นายอุดม ปัตนวงศ์ ดำเนินรายการโดย นายตูแวดานียา มือรีงิง ตามด้วยการบรรยายทางวิชาการหัวข้อ “บทบาทของสถาบันการศึกษา (ปอเนาะ) ในปาตานีและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ต่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคม” โดย รศ.ดร.อิบรอฮีม ณรงค์รักษาเขต และ ดร.นุมาน หะยีมะแซ ตลอดจนการสัมมนาทางวิชาการในหัวข้อ “ผลกระทบความขัดแย้งในตะวันออกกลางต่อประชาคมอาเซียน” โดย ศ.ดร.อาฟันดี สาและ และอาจารย์อิบรอฮีม ยานยา ดำเนินรายการโดย อาจารย์มันโซร์ สาและ

ขณะที่ในวันที่สองก็มีการปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “บทบาทของอุละมาอ์ปาตานีในโลกมลายู” โดย อุสตาซอับดุลรอซาก มะห์มูด (อะห์มัด ฟัตฮีย์) ตามด้วยการสัมมนาทางวิชาการ หัวข้อ “เอกสารสำคัญของอุละมาอ์ปาตานีกับการเรียนการสอนศาสนาอิสลามในนูซันตารา” โดย ดร.อับดุลเราะห์มาน สุหลง และนายฮัสโรม บินฮารน ดำเนินรายการโดย ดร.นุมาน หะยีมะแซ ก่อนที่จะมีทริปสัมผัสประวัติศาสตร์ปาตานีปิดท้าย

2. งานสัมมนาทางวิชาการ ประมวลองค์ความรู้การพัฒนาสังคมชายแดนใต้

งานสัมมนาเพื่อประมวลองค์ความรู้การพัฒนาสังคมชายแดนใต้ จัดขึ้นเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2559 ที่อาคารเรียนรวม 58 มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี โดยภาควิชาสังคมศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ม.อ.ปัตตานี ซึ่งได้เชิญผู้นำศาสนา ผู้นำชุมชน เจ้าหน้าที่ภาครัฐ และนักวิชาการ 500 คน ระดมสมองเพื่อหาแนวทางการแก้ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยผู้เข้าร่วมได้ร่วมระดมสมองเพื่อหาแนวทางการแก้ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ยังยืน ประกอบด้วย 10 ประเด็น ได้แก่ การสื่อสารและการสร้างสันติภาพ การจัดการระบบสุขภาพ ระบบเศรษฐกิจ การสร้างความมั่นคงปลอดภัย การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ระบบการศึกษา การจัดการทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น การจัดการความสัมพันธ์ทางศาสนาและความเชื่อ กระบวนการยุติธรรม และการพัฒนาเด็กและเยาวชน

ภายในงานมีการนำเสนอผลงานวิชาการจากนักวิชาการและนักปฏิบัติชื่อดังทั่วประเทศเข้าร่วมนำเสนอในงานครั้งนี้ ทั้งนี้วัตถุประสงค์ก็เพื่อประมวลความรู้ที่เกิดขึ้น เพื่อเชื่อมโยงไปสู่กรอบการวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา สำหรับนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา และนักวิจัยทั่วไป  ตลอดจนเพื่อเป็นข้อมูลสำคัญในการวางแผนพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ต่อไป นอกจากนั้นยังมีปาฐกถาพิเศษจาก นายภาณุ อุทัยรัตน์ เลขาธิการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ประธานในพิธี ซึ่งเน้นย้ำว่าต้องแก้ปัญหาด้วยความรู้

3. การประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 5 ประจำปี 2559 เรื่อง “สร้างสรรค์งานวิจัย จากคลังปัญญาท้องถิ่น สู่สากล”

การประชุมวิชาการระดับชาติและระดับนานาชาติ ครั้งที่ 5 ประจำปี 2559 ในหัวข้อ  “สร้างสรรค์งานวิจัย จากคลังปัญญาท้องถิ่น สู่สากล” จัดขึ้นระหว่างวันที่ 24-26 เมษายน พ.ศ. 2559 ณ  อาคารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา จัดโดย มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ และมหาวิทยาลัยฟาฏอนี ร่วมกับเครือข่ายความร่วมมือ โดยในการประชุมครั้งนี้มีปาฐกถาพิเศษ โดย ศาสตราจารย์ ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ นักวิชาการอาวุโส มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด บรรยายในหัวข้อ “วิจัย: การพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืนสู่สากล” และมีเสวนาโต๊ะกลม โดย ผู้ทรงคุณวุฒิประจำห้องบรรยาย ในหัวข้อ “บูรณาการศาสตร์งานวิจัยสู่อาเซียน”

นอกจากนั้นยังมีการนำเสนอผลงานแบ่งตามกลุ่มย่อยต่างๆ ประกอบด้วย กลุ่มวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ประยุกต์ กลุ่มเทคโนโลยีและนวัตกรรม กลุ่มมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ กลุ่มบริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์ และการท่องเที่ยว กลุ่มการศึกษาและศาสนา และกลุ่มอิสลามศึกษา

ซึ่งมีหลายบทความที่เกี่ยวข้องกับประเด็นสันติภาพชายแดนใต้ เช่น บทความเรื่อง บทบาทของผู้นำชุมชนในการมีส่วนร่วมแก้ไขปัญหายาเสพติดของกลุ่มเยาวชนในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดย  อ.มะพาริ กะมูนิง บทความเรื่อง แนวทางการต่อต้านการทุจริตและเสริมค่านิยมซื่อตรงด้วยกระบวนการชูรอในสังคมมุสลิมสามจังหวัดชายแดนใต้ของประเทศไทย : กรณีศึกษาทัศนะของผู้นำมุสลิมจังหวัดนราธิวาส โดย ผศ.สะสือรี วาลี บทความเรื่อง การจัดการป่าชุมชนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ในสถานการณ์ความไม่สงบ โดย ดร.ตายูดิน อุสมาน บทความเรื่อง แนวคิดอิสลามกับประชาธิปไตยของพรรคการเมืองมุสลิมในประเทศไทย โดย อิมรอน ซาเหาะ เป็นต้น

4. การประชุมวิชาการระดับชาติครั้งที่ 3 ปี 2559 เรื่อง “สันติศึกษาและการพัฒนางานวิจัยเพื่อสร้างสังคมแห่งสันติภาพ”

การประชุมวิชาการระดับชาติครั้งที่ 3 ปี 2559 เรื่อง “สันติศึกษาและการพัฒนางานวิจัยเพื่อสร้างสังคมแห่งสันติภาพ” จัดขึ้นเมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2559 จัดโดย บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยฟาฏอนี ณ อาคารเรียนรวมเฉลิมพระเกียรติ มหาวิทยาลัยฟาฏอนี โดยมี ผศ.ดร.อิสมาอีลลุตฟี จะปะกียา อธิการบดีมหาวิทยาลัยฟาฏอนี เป็นผู้กล่าวเปิดงาน และ รศ.ดร.ซาการียา หะมะ รองอธิการบดีฝ่ายวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยฟาฏอนี เป็นผู้กล่าวปิดงาน มีงานคณาจารย์ นักวิจัย นักศึกษาจากในประเทศและต่างประเทศเข้าร่วมจำนวนมาก

ในงานมีการกล่าวปาฐกถาพิเศษ เรื่อง "สันติศึกษาและการพัฒนางานวิจัยเพื่อสร้างสังคมสันติภาพ" โดย ดร.อณัส อมาตยกุล อาจารย์ประจำภาควิชามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งระบุว่า การพัฒนางานวิจัยที่จะสร้างสังคมสันติภาพนั้นเป็นประเด็นที่ท้าทายอย่างยิ่งและจำเป็นต้องคิดว่าจะนำองค์ความรู้อิสลามมาใช้อย่างไร และจะนำแนวคิดอิสลามไปช่วยจัดการความขัดแย้งอย่างไร จะนำไปใช้ในสังคมแบบนี้ได้อย่างไร การเผชิญหน้าของอารยธรรมที่ต่างกันจะต้องมีการประยุกต์ใช้มิติต่างๆ ให้เข้ากันได้อย่างไร และยังมีการกล่าวปาฐกถาจาก Tan Sri Prof. Dr. Nordin Kard อาจารย์ประจำวิทยาลัยศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยอูตารามาเลเซีย (Universiti Utara Malaysia) นอกจากนั้นยังมีการนำเสนอผลงานวิชาการในสาขาอิสลามศึกษา สาขาศึกษาศาสตร์และเทคโนโลยีการศึกษา สาขาภาษาและวัฒนธรรม สาขาสังคมศาสตร์และการพัฒนาชุมชน และสาขาวิทยาศาสตร์

5. งานประชุมวิชาการระดับชาติประจำปี 2559 “สานภาคีพัฒนาสู่การสร้างสันติชายแดนใต้ : Building Trust and Fostering Peace”

งานประชุมวิชาการระดับชาติ โครงการสนับสนุนชุมชนเพื่อฟื้นฟูชายแดนภาคใต้ (ช.ช.ต.)  ประจำปี 2559 เรื่อง “สานภาคีพัฒนาสู่การสร้างสันติชายแดนใต้ : Building Trust and Fostering Peace” จัดขึ้นเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2559 ณ คณะวิทยาการสื่อสาร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี จัดโดยโครงการสนับสนุนชุมชนเพื่อฟื้นฟูชายแดนภาคใต้ (ช.ช.ต.) สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา (LDI) และธนาคารโลก โดยในการประชุมครั้งนี้เริ่มด้วยการปาฐกถาพิเศษ งานพัฒนาแบบมีส่วนร่วมในการสร้างสันติสุขชายแดนใต้ โดยมี รศ.อิ่มจิตร เลิศพงษ์สมบัติ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี กล่าวเปิดงาน และตามด้วยการอภิปรายในหัวข้อ “งานพัฒนาสร้างสันติภาพใน 3 จชต. ได้อย่างไร?”

จากนั้น มีการนำเสนอประสบการณ์ บทเรียน และสังเคราะห์ยกระดับสู่องค์ความรู้และข้อเสนอทางนโยบาย ในห้องย่อยด้านต่างๆ ประกอบไปด้วย ด้านเศรษฐกิจท้องถิ่น การจัดการทรัพยากรท้องถิ่น แผนบูรณาการสู่ท้องถิ่น และกลั่นหัวใจสู่ชุมชนศานติ ในช่วงบ่ายหลังจากนำเสนอผลสรุปการประชุมจากห้องย่อย 4 ห้องแล้ว ก็ได้มีการนำเสนอรายงาน “บทเรียนการทำงาน 11 ปี ของภาคประชาสังคมชายแดนใต้” โดย ศาสตราจารย์ สุริชัย หวันแก้ว และปิดท้ายด้วยการอภิปรายในประเด็น “แผนพัฒนาท้องถิ่นกับกลไกความร่วมมือเชิงบูรณาการในงานสร้างสันติภาพชายแดนใต้” โดย ศาสตราจารย์ ดร.จรัส สุวรรณมาลา คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และนายเศรษฐ์ อัลยุฟรี นายก อบจ. ปัตตานี ผู้ดำเนินรายการ : นพ.พลเดช  ปิ่นประทีป

6. การเสวนาวิชาการสาธารณะ “กระบวนการสันติภาพ: ความจริง หรือ ภาพลวงตา?”

การสัมมนาวิชาการ “กระบวนการสันติภาพ: ความจริง หรือ ภาพลวงตา?” จัดขึ้นในวันศุกร์ที่ 15 กรกฎาคม 2559 ณ ห้องประชุมสมาคมนิสิตเก่ารัฐศาสตร์ ชั้น 12 อาคารเกษม อุทยานิน คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งจัดโดยสถาบันการศึกษาสันติภาพและความขัดแย้ง และคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมด้วยภาคีของพื้นที่กลางสร้างสันติภาพจากคนใน (IPP) ได้แก่ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, ศูนย์ความร่วมมือทรัพยากรสันติภาพ, สถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่, ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ใต้, สำนักสันติวิธีและธรรมาภิบาล สถาบันพระปกเกล้า, ศูนย์ข่าวสารสันติภาพ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และ สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล

ผู้เข้าร่วมงานจะประกอบไปด้วยเครือข่ายนักวิชาการ ภาคประชาสังคม เจ้าหน้าที่รัฐ และสื่อมวลชน ทั้งนี้วัตถุประสงค์ของงานก็เพื่อสนับสนุนความรู้เกี่ยวกับกระบวนการสันติภาพให้มีประสิทธิภาพประสิทธิผล และส่งเสริมการวิพากษ์อย่างสร้างสรรค์ต่อความพยายามสร้างสันติภาพชายแดนใต้ รวมทั้งเพื่อช่วยสร้างสภาพแวดล้อมเชิงบวกในหมู่ผู้ที่มีอิทธิพลทางความคิดเกี่ยวกับประโยชน์ที่ได้จากการหาทางออกจากความขัดแย้งชายแดนใต้อย่างสันติ

งานสัมมนาครั้งนี้ มีปาฐกถาพิเศษ โดย ศ.ดร.ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ ซึ่งกล่าวถึงเกลียวสองชั้นแห่งความขัดแย้ง และยังได้กล่าวทิ้งท้ายไว้ว่า “อย่ารังแกความขัดแย้งด้วยความรุนแรง เพราะความขัดแย้งต่างหาก คือขุมทรัพย์ล้ำค่าของสันติภาพ” นอกจากนั้นในการสัมมนาครั้งนี้ยังมีการอภิปรายหัวข้อ “การรับมือกับวิกฤตกระบวนการสันติภาพความก้าวหน้าของความรู้” โดย รศ.ดร.มารค ตามไท ดร.เอกพันธุ์ ปิณฑวณิช และ ดร.ศราวุฒิ อารีย์ ดำเนินรายการโดย รศ.ดร.ฉันทนา บรรพศิริโชติ หวันแก้ว และมีการเสวนาในหัวข้อ “การฝ่าข้ามวิกฤตกระบวนการสันติภาพภาคใต้” วิทยากรโดย รศ.ดร.ปณิธาน วัฒนายากร รศ.ดร.โคทม อารียา และ ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี ดำเนินรายการโดย นวลน้อย ธรรมเสถียร

7. การประชุมทางวิชาการระดับชาติ โดย เครือข่ายประวัติศาสตร์ มานุษยวิทยา และสังคมวิทยา ภาคใต้ ครั้งที่ 2 เรื่อง “ศาสตร์แห่งการจำและศิลป์แห่งการลืม”

การประชุมวิชาการระดับชาติเครือข่ายประวัติศาสตร์มานุษยวิทยาและสังคมวิทยาภาคใต้ครั้งที่ 2 “ศาสตร์แห่งการจํา ศิลป์แห่งการลืม” จัดขึ้นเมื่อวันที่ 25-27 สิงหาคม พ.ศ. 2559 ณ อาคารเรียนรวม (อาคาร 58) มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี โดยการประชุมครั้งนี้เริ่มด้วยปาฐกถาพิเศษ โดย ศาสตราจารย์ ดร.สุวรรณา สถาอานันท์ ผู้ช่วยผู้อํานวยการด้านมนุษยศาสตร์สํานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) และอีกหนึ่งปาฐกถาพิเศษจาก ศาสตราจารย์ ดร.อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์ จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ก่อนที่จะเข้าสู่ช่วงการนำเสนอบทความซึ่งมีบทความนำเสนอ 45 ชิ้น โดยมีบทความที่เกี่ยวข้องกับชายแดนใต้ปาตานี 2 เรื่อง คือ -การผจญภัยของ “ปาตานี” ใน “ปัตตานี”: การเมืองของถ้อยคําในประวัติศาสตร์ชาตินิยมมลายูปาตานีโดย รอมฎอน ปันจอร์ บรรณาธิการศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ และ ความทรงจําและการลืมต่อการเปลี่ยนแปลงภูมิประเทศในบริบท “ความไม่สงบ” ชายแดนภาคใต้ โดย ดร. ชลิตา บัณฑุวงศ์ ภาควิชาสังคมวิทยา และมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

8. โครงการเวทีวิจัยมุสลิมศึกษา เรื่อง “มุสลิมศึกษากับการวิจัยสันติภาพในชายแดนใต้/ปาตานี และสังคมโลก: ที่ทางและทิศทางที่ควรเป็น”

โครงการเวทีวิจัยมุสลิมศึกษา “มุสลิมศึกษากับการวิจัยสันติภาพในชายแดนใต้/ปาตานี และสังคมโลก: ที่ทางและทิศทางที่ควรเป็น” จัดขึ้นระหว่าง วันที่ 27-28 สิงหาคม 2559 ณ ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ (อาคารเรือนพักรับรอง) มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี และ ห้อง Press Center ชั้น 3 วิทยาลัยอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี จัดโดยศูนย์ความร่วมมือทรัพยากรสันติภาพ (Peace Resource Collaborative – PRC) ร่วมกับศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ (Deep South Watch – DSW) และ กลุ่ม Young Muslim Scholars

โดยในเวทีครั้งนี้เริ่มด้วยการเปิดประเด็นถกเถียงเพื่อทบทวนกิจกรรมต่างๆ ที่ผ่านมาที่เกี่ยวกับมุสลิมศึกษาและสันติภาพชายแดนใต้ และในวันที่สองกล่าวเปิดงานโดย ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี และเริ่มวงด้วยการเสวนาในประเด็น “มุสลิมศึกษากับการวิจัยสันติภาพในชายแดนใต้/ปาตานี และสังคมโลก: ที่ทางและทิศทางที่ควรเป็น” โดย ศ.ดร.ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ และ ผศ.ดร.สุชาติ เศรษฐมาลินี ซึ่งได้ถ่ายทอดในประเด็นต่างๆ ที่น่าสนใจไม่ว่าจะเป็นการชี้ความต่างระหว่างมุสลิมศึกษาและอิสลามศึกษา การให้ความสำคัญต่อหลักฐานที่น่าเชื่อถือ 7 แนวโน้มการวิจัยสันติภาพร่วมสมัย และการให้ความสำคัญของความต่อเนื่องของข้อมูลที่ใช้ในงานวิจัย

หลังจากนั้นในช่วงบ่ายก็มีการแบ่งกลุ่มย่อย 4 กลุ่ม คือ นโยบายสาธารณะและมุสลิมศึกษา วัฒนธรรมและมุสลิมศึกษา สันติศึกษาและความขัดแย้งและมุสลิมศึกษา และ อิสลามศึกษาและมุสลิมศึกษา โดยในแต่ละกลุ่มจะคุยถกกันถึงประเด็นที่แต่ละคนสนใจที่กำลังทำงานอยู่ จากนั้นมีการเสนอว่าหากจะต้องดำเนินโครงการร่วมกันต่อในแต่ละสาขาควรมีทิศทางอย่างไร ก่อนที่จะมาร่วมถกในวงใหญ่ และปิดท้ายด้วยการสะท้อนวงจาก ผศ.ดร.สุชาติ เศรษฐมาลินี ผศ.ดร.สามารถ ทองเฝือ และ มูฮำมัดอายุบ ปาทาน

9. งานสัมมนาวิชาการด้านประวัติศาสตร์ ปีที่ 3 อดีต-ปัจจุบัน-อนาคต : สยาม-ปาตานี ในความสัมพันธ์กับออตโตมัน-ตุรกี

งานสัมมนาวิชาการด้านประวัติศาสตร์ ปีที่ 3 อดีต-ปัจจุบัน-อนาคต : สยาม-ปาตานี ในความสัมพันธ์กับออตโตมัน-ตุรกี จัดขึ้นเมื่อวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2559 ณ ห้องประชุมสำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์วิทยาเขตปัตตานี โดย หน่วยวิจัยสันติศึกษาเพื่อการพัฒนาภาคใต้ สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาลัยวันศุกร์ โครงการเสริมสร้างความเข้มแข็งและการมีส่วนรวมในภาคใต้ของประเทศไทย (STEP Project) วิทยาลัยอิสลามศึกษา และโครงการจัดตั้งสถาบันสมุทรรัฐเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา ม.อ.ปัตตานี

ในงานสัมมนาครั้งนี้ มีการกล่าวปาฐกถา เรื่อง “ตุรกีกับการสร้างอารยธรรมสันติภาพ : นัยยะสำคัญ ความหวังและความท้าทายของโลกมุสลิม และภูมิภาคอาเซียน” โดย ผศ.ดร.สุกรี หลังปูเต๊ะ รองอธิการบดีฝ่ายวิเทศสัมพันธ์และศิษย์เก่า มหาวิทยาลัยฟาฏอนี โดยตามมาด้วย การเสนวนาทางวิชาการและการนำเสนอผลการศึกษา เรื่อง “ออตโตมัน-ตุรกี :หลักฐานประวัติศาสตร์ในสยาม-บางกอก" โดย อ.ศุกรีย์ สะเร็ม ผู้ทำวิจัยเรื่อง "ความสัมพันธ์ สยาม-ออตโตมัน" ให้กระทรวงการต่างประเทศ ร่วมกับสถาบันเอเชียศึกษา จุฬาฯ ตลอดจนเรื่อง “ออตโตมัน-ตุรกี : ความรู้ประวัติศาสตร์ในกีตาบยาวี ปาตานี” โดย ดร. อับดุลรอแม สุหลง คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา

ในช่วงบ่ายก็เป็นการเสวนาทางวิชาการในหัวข้อ “อดีต-ปัจจุบัน-อนาคต : สยาม-ปาตานี” ในความสัมพันธ์กับ“ออตโตมัน-ตุรกี” เรื่อง “ตุรกี-สยาม-ปาตานี”: ความสัมพันธ์ในอดีตก่อนเหตุการณ์ความไม่สงบที่ชายแดนใต้ ปี พ.ศ.2547 โดย ดร.มูหัมมัดรอฟลี แวหะมะ รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการ วิทยาลัยอิสลามศึกษา ตามด้วยเรื่อง “ตุรกี-สยาม-ปาตานี”: การช่วยเหลือด้านสันติภาพ การสนับสนุนการศึกษาและความสัมพันธ์ในปัจจุบัน โดย ยาสมิน ซัตตาร์ นักศึกษาปริญญาเอก มหาวิทยาลัยอิสตันบูล ประเทศตุรกี และเรื่อง“ตุรกี-สยาม-ปาตานี”: ทิศทางการพัฒนา การมีส่วนร่วมและความสัมพันธ์ในอนาคต โดย อับดุลเอาวัล สิดิ นักศึกษาปริญญาโท มหาวิทยาลัยมาร์มาร่า ประเทศตตุรกี

10. การประชุมวิชาการระดับชาติ เวทีวิจัยมนุษยศาสตร์ไทย ครั้งที่ 10 “ความคลุมเครือ ความเคลือบแคลง เส้นแบ่ง และพรมแดนในมนุษยศาสตร์”

การประชุมวิชาการระดับชาติ เวทีวิจัยมนุษยศาสตร์ไทย ครั้งที่ 10  “ความคลุมเครือ ความเคลือบแคลง เส้นแบ่ง และพรมแดนในมนุษยศาสตร์” (Ambiguity, Doubt, Boundaries and Frontiers in the Humanities) จัดขึ้นเมื่อวันที่ 19-20 กันยายน พ.ศ. 2559 ณ โรงแรมราชมังคลา สงขลา เมอร์เมด อ.เมือง จ.สงขลา ซึ่งการประชุมครั้งนี้จัดโดย สกว. ร่วมกับ คณะมนุษศาสตร์และสังคมศาสตร์ ม.อ.ปัตตานี

การประชุมครั้งนี้เป็นเวทีวิจัยที่มีนักวิชาการชื่อดังจำนวนมากร่วมแลกเปลี่ยน อาทิ ศ.ดร.สุวรรณา สถาอานันท์ รศ.ดร.ธัญญา สังขพันธานนท์ ผศ.ดร.ยุกติ มุกดาวิจิตร ผศ.ดร.อนุสรณ์ อุณโณ ผศ.ดร.ทวีศักดิ์ เผือกสม ฯลฯ โดยมีการนำเสนอผลงานทางวิชาการที่ผ่านการคัดเลือก 36 บทความ ในจำนวนนี้มีงานวิชาการที่เกี่ยวข้องกับชายแดนใต้/ปาตานี 5 เรื่อง

ได้แก่ 1. อัตลักษณ์แบบผสมผสานกลายพันธุ์ของผู้หญิงมุสลิมปาตานี “สามรุ่น” ผ่านระบบการศึกษาแผนใหม่ ระหว่าง พ.ศ.2500-2525 โดย ทวีลักษณ์ พลราชม 2. การศึกษาอิสลามในสามจังหวัดภาคใต้: เวทีแห่ง การปะทะสังสรรค์กันระหว่างความรู้ ความเชื่อ อำนาจ และการดำรงรักษาความเป็นตัวตนของชาวมลายูปาตานี โดย ดร.มูฮัมหมัดอิลยาส หญ้าปรัง 3. บูรพาทิศนิยมกับการศึกษาภูมิภาคมลายู: ศึกษาพัฒนาการในแหลมมลายูจนถึงยุคเอกราช ทศวรรษ 2450-2460 โดย ดร.นุมาน หะยีมะแซ 4. ความเป็นมาเลย์: รากฐานทางความคิดของชาวมาเลย์ถึงการปรากฏตัวตนของมลายูปาตานีในปัจจุบัน โดย ดร.นิพนธ์ โซะเฮง และ 5. การเมือง ความศรัทธา และสันติภาพ: เส้นแบ่งที่ลางเลือนของพรรคการเมืองมุสลิมในประเทศไทย โดย อิมรอน ซาเหาะ

11. การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 1: การวิจัยทางสังคมศาสตร์กับการสร้างสันติภาพ

การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 1: การวิจัยทางสังคมศาสตร์กับการสร้างสันติภาพ จัดโดย สถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) วิทยาเขตหาดใหญ่ รวมกับโครงการเสริมสร้างความเข้มแข็งและการมีส่วนร่วมในภาคใต้ของประเทศไทย (STEP Project II) เมื่อ 21 กันยายน 2559 ที่ห้องประชุม 210 สำนักงานอธิการบดี ม.อ.หาดใหญ่ โดยในการประชุมครั้งนี้ มีสิ่งที่น่าสนใจนับตั้งแต่การเปิดการประชุมด้วยปาฐกถาของ ศ.สุริชัย หวันแก้ว อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งบรรยายในหัวข้อ “การวิจัยทางสังคมศาสตร์กับการสร้างสันติภาพ” โดยชี้ว่าการวิจัยต้องตอบสนองเป้าหมายที่ยั่งยืนในอนาคต ต้องตระหนักถึงความเสี่ยงทางการเมือง และท้ายสุดแล้วนั้นการแก้ปัญหาด้วยความรุนแรงไม่ใช่ทางออก

นอกจากนั้นในการประชุมยังมีตัวแทนจากภาคประชาสังคม ไม่ว่าจะเป็นตัวแทนจากวิทยาลัยประชาชน (People's College) สำนักปาตานีรายาเพื่อสันติภาพและการพัฒนา (LEMPAR) และโรงเรียนนักข่าวชายแดนใต้ (DSJ)  ซึ่งมาถอดบทเรียนการทำงานและถ่ายทอดในประเด็น “งานความรู้ งานขับเคลื่อน และงานการสื่อสาร” ขณะเดียวกันในช่วงบ่ายของวัน ยังมีการนำเสนอผลงานวิจัยและเปิดวงเสวนาในงานวิจัย เรื่อง "การประเมินสถานการณ์ของผู้ชายและเยาวชนชายในพื้นที่เปราะบางชายแดนใต้ของประเทศไทย" โดย ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี ซึ่งงานวิจัยชิ้นนี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการให้ความช่วยเหลือผู้ชายและเยาวชนชายที่ได้รับผลกระทบในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้อย่างเป็นระบบ อันจะเป็นการลดเงื่อนไขความขัดแย้งและความรุนแรงที่สามารถนำสู่การสร้างสันติสุขอย่างยั่งยืนในพื้นที่นั่นเอง

นอกจากนี้ การประชุมครั้งนี้ยังมีการนำเสนอบทความทางวิชาการในมิติต่างๆ 33 บทความ โดยที่มีบทความที่เกี่ยวข้องกับปัญหาความขัดแย้งในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้/ปาตานีรวม 6 ชิ้น จากนักวิชาการรุ่นใหม่ คือ เรื่อง “บทบาทของสภาประชาสังคมชายแดนใต้กับการเปลี่ยนผ่านขัดความแย้ง” โดย ฟารีดา ปันจอร์ เรื่อง “บทบาทของเครือข่ายผู้หญิงภาคประชาสังคมเพื่อสันติภาพชายแดนใต้ในการจัดสานเสวนาเพื่อสร้างสันติภาพใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ของประเทศไทย” โดย รอฮานี จือนารา “พัฒนาการและการปรับตัวของพูโลในความขัดแย้งในพื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี” โดย ซาการียา บิณยูซูฟ เรื่อง “ทางเลือกในการจัดการตนเองอย่างสันติวิธีของชุมชนมุสลิมในพื้นที่ขัดแย้งผ่านกิจกรรมการบริจาคเพื่อสาธารณประโยชน์ (วะกัฟ)” โดย อิมรอน ซาเหาะ เรื่อง “สภาสันติสุขตำบล: พื้นที่กลางในการจัดการความขัดแย้งของชุมชน” โดย อุสมาน หวังสะนิ และเรื่อง “การวิเคราะห์เหตุการณ์ความรุนแรงในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ช่วงเดือนรอมฎอน ระหว่างปี 2547-2558” โดย สุวรา แก้วนุ้ย

12. เสวนาวิชาการสาธารณะในหัวข้อ “ความขัดแย้งในระยะเปลี่ยนผ่าน ปาตานี – มินดาเนา”

งานเสวนาวิชาการสาธารณะในหัวข้อ “ความขัดแย้งในระยะเปลี่ยนผ่าน ปาตานี – มินดาเนา” จัดขึ้นเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2559 ณ ห้องประชุม ศรีวังสา 2 คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี  จัดโดย วิทยาลัยประชาชน โดยมี รศ.ดร.วิชัย กาญจนสุวรรณ ผู้อำนวยการสถาบันสันติศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ เป็นประธานเปิด  และมีวิทยากรจากหลากหลายที่มาร่วมเสวนา อาทิ Dr. Dammang S.Bantala อธิการบดีวิทยาลัยโปลีเทคนิคโกตาบาโต (CCSPC) มินดาเนา ประเทศฟิลิปปินส์, Dr. NorodinD.Salam, ผู้อำนวยการฝ่ายวิเทศสัมพันธ์ วิทยาลัยโปลีเทคนิคโกตาบาโต (CCSPC) มินดาเนา ประเทศฟิลิปปินส์, Cynthia Petrigh ผู้ก่อตั้ง Beyond Peace, French และ International Monitoring team in Mindanao,  ผศ.ดร.สรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ (CSCD), อาจารย์สมัชชา นิลปัทม์ อาจารย์คณะวิทยาการสื่อสาร ม.อ.ปัตตานี, นายมูฮัมหมัดอาลาดี เด็งนิ ประธานมูลนิธินูซันตาราเพื่อสิทธิมนุษยชนและการพัฒนา และนายฮารีเพ็ญ สาอิ ตัวแทนนักศึกษาในหลักสูตรกระบวนกร วิทยาลัยประชาชน

โดย Dr.Norodin D.Salam ได้มาถ่ายทอดประสบการณ์ในช่วงปาฐกถาพิเศษเปิดงาน เรื่อง การให้การศึกษาสันติภาพกับคนหนุ่มสาวในมินดาเนา เขาชี้ว่าหากต้อง Real Peace ต้องเริ่มจากการสอนให้คนเห็นภัยของสงคราม ถ้าเกลียดสงคราม สันติภาพก็ต้องอยู่ในจิตใจด้วย ที่น่าสนใจคือเขาสอนเยาวชนของพวกเขาเกี่ยวกับสันติภาพด้วยทักษะวิทยาศาสตร์และภาษาอังกฤษ และใช้เรื่องเล่าเป็นพื้นฐาน โดยมองจากฐานภาคประชาสังคม ทว่าไม่ปฏิเสธพรรคการเมือง เขาย้ำว่าต้องกล้าคิดแบบวิพากษ์และต้องสร้างเครือข่าย

13. งานสัมมนาวิชาการ "พื้นที่ปลอดภัยและกระบวนการยุติธรรมทางเลือก: วาระแห่งชาติเพื่อสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้"

การสัมมนาวิชาการหัวข้อ "พื้นที่ปลอดภัยและกระบวนการยุติธรรมทางเลือก: วาระแห่งชาติเพื่อสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้" จัดขึ้นระหว่างวันที่ 19-20 ธันวาคม 2559 ณ โรงแรม เดอะสุโกศล กรุงเทพมหานคร โดย มูลนิธิเอเชีย ร่วมกับ วิทยาลัยนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต ซึ่งสาระสำคัญอยู่ที่การนำเสนอผลวิจัย 2 เรื่องคือ 1.เรื่องการสร้างพื้นที่ปลอดภัย (Safety zone) 2.เรื่องกระบวนการยุติธรรมทางเลือก (Alternative justice) ในรูปแบบของงานสัมมนาเพื่อสนับสนุนองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการสันติภาพในเรื่องการสร้างพื้นที่ปลอดภัยและกระบวนการยุติธรรมทางเลือก รวมทั้งนำเสนอทิศทางของการพูดคุยเพื่อสันติสุขด้วย

ในการประชุมครั้งนี้มีการกล่าวปาฐกถาพิเศษเรื่อง "ทิศทางการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ในปัจจุบัน" พล.อ.มณี จันทร์ทิพย์ ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพบก ซึ่งกล่าวสรุปปิดท้ายไว้ว่า “การต่อสู้ในสถานการณ์ความขัดแย้งในพื้นที่ชายแดนใต้ เป็นการต่อสู้ทางความคิด ดังนั้น ยุทธศาสตร์ในการต่อสู้ที่สำคัญ คือ ต้องใช้ปัญญา เพื่อเอาชนะความคิดที่ผิด มิใช่ทำลายคนที่คิดผิด” นอกจากนี้ยังมีวงเสวนาอีกหลายวงที่น่าสนใจ เช่น เสวนาพิเศษ "อดีต ปัจจุบัน และอนาคต ของกระบวนการพูดคุยสันติสุขในจังหวัดชายแดนใต้" นำเสวนาโดย นายกษิต ภิรมย์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ, รศ.ดร.โคทม อารียา ที่ปรึกษาสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล, พลเอกเอกชัย ศรีวิลาศ ผู้อำนวยการสำนักสันติวิธีและธรรมาภิบาล สถาบันพระปกเกล้า

ขณะเดียวกันก็มีการนำเสนอผลการวิจัยเรื่อง การสร้างพื้นที่ปลอดภัย (Safety Zone) ในจังหวัดชายแดนใต้โดยอาจารย์อาทิตย์ ทองอินทร์ หัวหน้าภาควิชาสังคมศาสตร์ วิทยาลัยนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต วิพากษ์โดยอาจารย์โซรยา จามจุรี จากคณะทำงานวาระผู้หญิงชายแดนใต้ และรองประธานสภาประชาสังคมชายแดนใต้ และยังมีวงเสวนา เช่น กระบวนยุติธรรมทางเลือก (Alternative Justice) ในจังหวัดชายแดนใต้: มุมมองจากภาคประชาชน โดย รักษ์ชาติ สุวรรณ ประธานเครือข่ายชาวพุทธเพื่อสันติภาพ และรองประธานสภาประชาสังคมชานแดนใต้, อัญชนา หีมมิหน๊ะ ประธานกลุ่มด้วยใจ, อาจารย์สุทธิชัย งามชื่นสุวรรณ รองคณบดีฝ่ายวิชาการ คณะนิติศาสตร์ ม.อ. หาดใหญ่ และ ดร.อันธิฌา แสงชัย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ม.อ. ปัตตานี

เริ่มต้นปี 2560 ด้วย การประชุมวิชาการนานาชาติ ในหัวข้อ “การเปลี่ยนผ่านทางการเมือง การไม่ใช่ความรุนแรง และการสื่อสารในการแปรเปลี่ยนความขัดแย้ง”

ทั้งหมดนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของงานวิชาการที่เกิดขึ้นในรอบปีที่ผ่านมา ซึ่งงานเหล่านี้ส่งผลให้เกิดบรรยากาศที่มีชีวิตชีวาของการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ที่จำเป็นต่อการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งและความรุนแรงในพื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี อย่างไรก็ตาม ยังคงมีความจำเป็นที่จะต้องขยายองค์ความรู้และงานวิชาการให้ครอบคลุมในหลากหลายมิติมากขึ้น แม้บางท่านจะรู้สึกว่างานวิชาการเป็นเรื่องที่ยากจะเข้าใจ แต่ผู้เขียนและทีมงานทุกท่านก็พยายามอย่างเต็มความสามารถในการที่จะช่วยสื่อสารให้ทุกคนได้เข้าถึงและได้เข้าใจถึงเนื้อหาของงานวิชาการเหล่านั้น เพราะเราเชื่อว่าด้วยความรู้จะทำให้คนเรามีเหตุและผลมากขึ้น และด้วยความรู้ไม่ว่าจะมาจากหลักการหรือปรากฏการณ์(ประสบการณ์จากพื้นที่อื่นๆ)จะนำเราออกจากความขัดแย้งและความรุนแรงที่เรากำลังเผชิญหน้าอยู่ในขณะนี้ได้

ซึ่งแน่นอนว่าในปีถัดไปก็ยังคงมีการเปิดพื้นที่ให้กับองค์ความรู้ในด้านต่างๆ ได้มีพื้นที่โลดแล่นในประเด็นการสร้างสันติภาพในพื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี เพื่อสร้างบรรยากาศของการสร้างสันติภาพเชิงบวกโดยมีองค์ความรู้เป็นฐานที่สำคัญ โดยเวทีวิชาการแรกในปี 2560 จะเป็นการเริ่มต้นปีใหม่ได้อย่างน่าสนใจ นั่นคือ การประชุมวิชาการนานาชาติ ในหัวข้อ “การเปลี่ยนผ่านทางการเมือง การไม่ใช่ความรุนแรง และการสื่อสารในการแปรเปลี่ยนความขัดแย้ง” ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 24-26 มกราคม 2560 ณ ม.อ.ปัตตานี และคาดว่าจะมีอีกหลายเวทีให้เราได้ติดตามกันต่อไปในปี พ.ศ. 2560 นี้

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง

เริ่มเวทีวิชาการ “ปาตานีในโลกมลายู” มองบทบาทปาตานีในโลกอิสลามจากนักวิชาการดัง

‘อูลามะ ปอเนาะ กีตาบยาวี’ บทบาทยิ่งใหญ่ของปาตานีในโลกอิสลาม โดยอะหมัด ฟัตฮี

ม.อ.ปัตตานีเปิดเวทีประมวลองค์ความรู้ 10 ประเด็นเพื่อแก้ปัญหาชายแดนใต้ยังยืน

“ภานุ-พล.ต.ชินวัตน์” ยืนยันรัฐทำงานเป็นเอกภาพ นำพาชายแดนใต้สู่การพัฒนาในบริบทพหุวัฒนธรรม

พล.ต.ชินวัฒน์ แม้นเดช : “รัฐไม่ได้มุ่งทำลายปอเนาะ ให้ดูมีกี่ร้อยแห่งที่รัฐสนับสนุน”

มฟน.จัดประชุมวิชาการระดับชาติ “สันติศึกษากับการสร้างสังคมแห่งสันติภาพ”

LDI จัดประชุมวิชาการระดับชาติ สานภาคีพัฒนาสู่การสร้างสันติภาพชายแดนใต้

เปิดประชุมวิชาการระดับชาติ LDI หมอพลเดชชี้ต้องฟื้นฟูชายแดนใต้ต่ออีก 10 ปี

งานพัฒนาจะสร้างสันติภาพได้อย่างไร(1) รูปธรรมจากชุมชน-วัฒนธรรม-ตาดีกา-ประชาสังคม

งานพัฒนาจะสร้างสันติภาพได้อย่างไร(2) ดูผลสำเร็จใน 5 พื้นที่ขัดแย้ง-กองทุนสันติภาพในไทย

“บทเรียน 12 ปี ประชาสังคมกับกระบวนการสันติภาพ” (1) ภาคประชาสังคมคือใคร ทำหน้าที่อะไร

“12 ปี ประชาสังคมกับกระบวนการสันติภาพ” (2) จากปี 2547 – ปัจจุบัน จากนโยบายทักษิณสู่ MARA PATANI

“12 ปี ประชาสังคมกับกระบวนการสันติภาพ” (3) กระบวนการสันติภาพและการก่อเกิด “สภาประชาสังคมชายแดนใต้”

นักวิชาการเตรียมตั้งโต๊ะวิพากษ์ปัญหาชายแดนใต้ “กระบวนการสันติภาพ: ความจริง หรือ ภาพลวงตา?”

ศ.ดร.ชัยวัฒน์ สถาอานันท์: อย่ารังแกความขัดแย้งด้วยความรุนแรง เพราะความขัดแย้งคือขุมทรัพย์ล้ำค่าของสันติภาพไม่ใช่ปัญหาของสันติภาพ

เปิดวงถกนักวิชาการรุ่นใหม่“มุสลิมศึกษากับการวิจัยสันติภาพ” อย่าทิ้งพัฒนาการมลายู-ปาตานี

เผย 7 แนวโน้มการวิจัยสันติภาพใน ศ.21 ตั้งแต่การหาเครื่องมือจนถึงป้องกันความขัดแย้งกลับมาใหม่

รายงานเสวนา : ความอึดอัดในงานวิจัยมุสลิม-ความรู้ประวัติศาสตร์ไทย-ปาตานีที่เป็นปัญหา?

“ทำไมงานวิจัยต้องตอบโจทย์สันติภาพ” เปิดจุดสนใจในวงถกเผ็ดร้อนของนักวิชาการมุสลิมรุ่นใหม่

นักวิจัยเปิดแผนที่จักรวรรดิออตโตมัน มีคำว่า “สยาม-ยะโฮร์-มะละกา-ปาตานี” คาดมีความสัมพันธ์มากว่า 1,200 ปี

ย้อนมอง“5 สายธารความขัดแย้งชายแดนใต้/ปาตานี” หนึ่งทศวรรษเวทีวิจัยมนุษยศาสตร์ไทย

ศ.สุริชัย หวันแก้ว “การวิจัยสันติภาพ คือการสร้างอนาคตที่ยั่งยืนร่วมกัน"

ผลวิจัยสถานการณ์ผู้ชายชายแดนใต้ชี้ชัด ชีวิตขาดอิสระ ไม่เชื่อกระบวนการยุติธรรม

ประชาสังคมสร้างสันติภาพ(1) ‘วิทยาลัยประชาชน’ ให้ความรู้ผู้นำประชาชนเพื่อเปลี่ยนผ่านความขัดแย้ง

ประชาสังคมสร้างสันติภาพ(2) ‘LEMPAR’ ผู้ใช้ความรู้ขับเคลื่อน Kampong Damai ในพื้นที่สีแดง

ประชาสังคมสร้างสันติภาพ(3) ‘DSJ’ สื่อสารเพื่อสันติ ถามโต๊ะพูดคุยจะแก้ปัญหารากเหง้าอย่างไร?

เปิด 6 งานวิจัยสันติภาพนักวิชาการรุ่นใหม่ เผยบทบาททั้งคู่ขัดแย้ง ประชาสังคมและชุมชน

“ถ้าอยากได้ Real Peace ต้องสอนให้คนเห็นภัยของสงคราม” CCSPC สถาบันสอนสันติภาพมินดาเนา

มูลนิธิเอเชียเปิดวงถก วาระชาติสันติภาพชายแดนใต้ เปิดผลวิจัย‘พื้นที่ปลอดภัย-ยุติธรรมทางเลือก’

“เอาชนะความคิดที่ผิด มิใช่ทำลายคนที่คิดผิด” พล.อ.มณี จันทร์ทิพย์ ชายแดนใต้พื้นที่ต่อสู้ทางความคิด

“กษิต เอกชัย โคทม” มุมมองอนาคตกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้

เปิดการศึกษา “การสร้างพื้นที่ปลอดภัย” ชายแดนใต้ หลากโมเดล-ข้อวิพากษ์ความเป็นไปได้

ภาคประชาชนเผยผลการศึกษายุติธรรมทางเลือก ขอระงับใช้ พ.ร.บ. 3 ฉบับ เหตุกฎหมายไม่เท่าทันความขัดแย้ง-ขยายวงความรุนแรงฯ

ม.อ.ปัตตานีระดมนักวิชาการจัดประชุมวิชาการนานาชาติ เปลี่ยนผ่านความขัดแย้งสู่สันติสุขด้วยสันติวิธี