LDI สืบสานภูมิปัญญาเรือหางตัด ผุดศูนย์เรียนรู้ในชุมชนอนุรักษ์สู่คนรุ่นใหม่

โครงการศูนย์เรียนรู้ตำบลโคกเคียนผูดศูนย์เรียนรู้ชุมชนการต่อเรือหางตัดสืบสานอาชีพภูมิปัญญาดั้งเดิมให้คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้พร้อมการปฏิบัติจริง

หนึ่งในโครงการศูนย์เรียนรู้ตำบลโคกเคียนที่กำลังจะริเริ่มดำเนินโครงการคือ โครงการเรือหางตัด ซึ่งนายอาหะมัด สาและ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 12 กล่าวว่าโครงการนี้คณะทำงาน LDI ของตำบลมาประสานงานในหมู่บ้านต้องการขึ้นทะเบียนให้เป็นฐานความรู้เกี่ยวกับการทำเรือหางตัดให้กับเด็กที่มาศึกษาได้เรียนรู้ เป็นจุดเด่นของหมู่บ้าน เพราะที่อื่นไม่มีการทำเรือแบบนี้แล้ว อยากให้ทุกคนได้รู้ว่าที่นี่มีการทำเรือหางตัด ซึ่งก่อนหน้านี้หน่วยงานราชการเองไม่รู้ว่าที่นี่มีการทำเรือหางตัด เมื่อได้ขึ้นทะเบียนสามารถทำให้คนอื่นๆ ที่ไม่เคยรู้ได้มาเที่ยวชมและต้องการเผยแพร่ความรู้ที่มีให้คนอื่นได้เรียนรู้ด้วย

นายอาหะมัด สาและ กล่าวว่า การต่อเรือหางตัดเป็นอาชีพดั้งเดิมอยู่แล้วและเป็นภูมิปัญญาของหมู่บ้านทอนนี้ด้วย จึงต้องการส่งเสริมอาชีพนี้และได้ขึ้นทะเบียนกับศูนย์เรียนรู้ของตำบล โดยโครงการนี้เพิ่งเสนอให้กับ LDI เพราะอยากให้เยาวชนรุ่นหลังได้เรียนรู้เกี่ยวกับการต่อเรือหางตัด อยากให้เป็นที่นักเรียนมาศึกษาดูงาน ต่อไปต้องการให้เยาวชนที่เป็นผู้ชายได้มีโอกาสลงมือปฏิบัติกับการทำเรือหางตัด และให้ที่นี่เป็นศูนย์เรียนรู้ที่มีการสอนการปฏิบัติ

“ถ้าไปตามโรงเรียนหรือตามแหล่งเรียนรู้ก็จะได้แค่ความรู้เท่านั้นถ้ามาที่นี่ก็จะได้ลงมือปฏิบัติเลย เพราะการเรียนรู้ที่จะทำเรือต้องอาศัยการปฏิบัติและคิดตามไปด้วย” นายอาหะมัด กล่าว

นายอาหะมัด กล่าวด้วยว่าสมัยก่อนที่นี่มีคนที่สามารถทำเรือหางตัดหลายคน แต่ปัจจุบันนี้เหลือแค่ที่นี่ที่เดียว เพราะส่วนมากคนอื่นๆ มีกำลังทรัพย์ไม่เพียงพอก็เลยเลิกทำ แต่สำหรับตนเองยังมีทุนให้หมุนเวียนได้บ้างถึงได้ทำอยู่จนถึงปัจจุบัน อีกทั้งเป็นความถนัดของตนเองด้วย ประกอบกับมีใจรักที่จะทำสิ่งนี้ถึงแม้ว่างานอื่นทำได้ และตนเองอยู่กับการทำเรือมาตั้งแต่บรรพบุรุษรุ่นสู่รุ่น

นายอาหะมัด กล่าวกล่าวว่าตนอยู่กับอาชีพการทำเรือหางตัดมา 35 ปีแล้ว เมื่อได้เข้ามาอยู่กับศูนย์ตำบลจึงเสนอที่จะนำความรู้ที่มีอยู่มาเผยแพร่ให้คนอื่นด้วย ตนเชื่อว่าคนอื่นๆ ก็สามารถทำได้ทุกคนไม่จำเป็นต้องเป็นคนที่อาศัยอยู่ใกล้ทะเลเท่านั้น ผู้ชายที่ยังไม่มีงานทำหรือสนใจจะทำเรือหางตัดก็สามารถทำได้ถ้าสนใจจริงๆ

“ในการทำเรืออาศัยแค่ความจำสมุดสักเล่มก็ไม่มี จึงตัดสินใจติดต่อกับศูนย์ตำบลเพื่อไม่ให้ภูมิปัญญาเหล่านี้หายไปและคนรุ่นหลังก็จะได้ศึกษารู้ถึงขั้นตอนการทำเรือหางตัดด้วย  การทำเรือหางตัดลำเล็กต้องใช้เวลาทำประมาณ 1 เดือนกว่าจะเสร็จ ส่วนเรือที่มีขนาดใหญ่ก็จะใช้เวลา 6 เดือนในการทำ ส่วนไม้ที่นำมาทำเรือก็จะใช้ไม้ตะเคียนทราย” นายอาหะมัด กล่าว

โครงการเรือหางตัดเริ่มเข้าเป็นส่วนหนึ่งของศูนย์เรียนรู้รอบที่ 1 โดยเพิ่งเข้าเพียงหนึ่งปี โดยปีที่ผ่านมาได้พาเด็กมาเรียนรู้เกี่ยวกับการทำเรือหางตัด โดยเรียนรู้ว่าในหมู่บ้านโคกเคียนนี้มีศูนย์เรียนรู้อะไรบ้าง ในปีนี้จะมีโปรแกรมเพิ่มเติมโดยให้มาเรียนรู้และปฏิบัติได้เลย

นายอาหะมัด กล่าวว่าคนที่มาดูงานส่วนมากมาศึกษาหาข้อมูลเกี่ยวกับการทำเรือหางตัดเท่านั้นยังไม่มีที่จะมาเรียนรู้อย่างจริงจัง ตนจึงเสนอว่าถ้าจะเรียนรู้ให้จริงจังต้องติดต่อกับทางโรงเรียนเพื่อจัดหลักสูตระให้เด็กมาเรียนรู้และปฏิบัติ เพราะการวาดลวดลายเรือกจะมีคนอื่นๆ มาช่วยสอนการวาดด้วยซึ่งในการวาดลวดลายเรือนี้จะใช้เวลา 1 สัปดาห์ในการทำ โดยคนที่วาดลวดลายเรือเป็นคนในชุมชนที่สืบทอดวิชาความรู้มาจากบรรพบุรุษเช่นกัน ซึ่งลายที่ทำอยู่ไม่ได้เรียนมาจากที่ไหนเลยได้มาจากบรรพบุรุษทั้งสิ้น