สภาประชาสังคมชายแดนใต้ขับเคลื่อนงานสันติภาพเข้มข้นข้ามปีทั้ง Mapping และ Empower

3 งานสุดท้ายของสภาประชาสังคมชายแดนใต้ในปี 2559 เสวนาสาธารณะ เรื่อง กระบวนการสันติภาพสู่สุขภาวะชายแดนใต้ ในมุมมองที่แตกต่างหลากหลาย ที่เมืองทองธานี กรุงเทพฯ ชี้รากเหง้าของปัญหา ความเป็นของการเคลื่อนไหวภาคประชาสังคม และหวังให้ประชาชนทั่วประเทศหุนเสริมกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้ ด้านงานในพื้นที่ สภาฯ หนุนเยาวชนขับเคลื่อนงานสันติภาพ และงานสุดท้าย Mapping ประชาสังคมนราธิวาสเพื่อหาแนวทางที่เป็นรูปธรรมในการขับเคลื่อนประเด็นสี่ประเด็นจากผลโหวตเพื่อหนุนเสริมสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี

ระหว่างวันที่ 21-23 ธันวาคม 2559 ที่ผ่านมา ในงานสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 9 ที่อิมแพ็ค อารีน่า เมืองทองธานี สภาประชาสังคมชายแดนใต้ ได้รับเกียรติให้เข้าร่วมเสวนา ในหัวข้อ “กระบวนการสันติภาพสู่สุขภาวะชายแดนใต้ ในมุมมองที่แตกต่างหลากหลาย” โดยวงเสวนาจัดขึ้นในห้องวิชาการเพื่อดำเนินการไปสู่นโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพแบบมีส่วนร่วม

วิทยากรในการร่วมเสวนาประกอบไปด้วย ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตต์ภิรมย์ศรี ผู้อำนวยการสถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ ม.อ.ปัตตานี และที่ปรึกษาสภาประชาสังคมชายแดนใต้ มูฮำมัดอายุบ ปาทาน ประธานสภาประชาสังคมชายแดนใต้ และ ลม้าย มานะการ เครือข่ายชาวพุทธเพื่อสันติภาพ คณะทำงานวาระผู้หญิงชายแดนใต้ และกรรมการสภาประชาสังคมชายแดนใต้  ดำเนินรายการโดย ผศ.ดร.ภก.พงค์เทพ สุธีรวุฒิ โดยมีเครือข่ายสมัชชาสุขภาพจากทั่วประเทศและประชาชนทั่วไปที่สนใจเข้าร่วมฟังและแลกเปลี่ยนจำนวนมาก

ศรีสมภพ จิตต์ภิรมย์ศรี : อัตลักษณ์ทางการเมืองคือปัญหาใจกลาง

ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตต์ภิรมย์ศรี ได้กล่าวถึงประเด็นปัญหาใจกลางของจังหวัดชายแดนภาคใต้ คือ อัตลักษณ์ทางการเมือง (Identity Politics) ซึ่งประกอบด้วย ชาติพันธุ์ ประวัติศาสตร์ และศาสนา ทั้งสามองค์ประกอบนี้เป็นหลักพื้นฐานสำหรับพื้นที่อื่นๆ ทั่วโลกที่มีความขัดแย้ง หากมองดูในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ จะเห็นว่า ความเป็นชาติพันธุ์มลายู มีประวัติศาสตร์ปาตานีเป็นของตัวเอง และนับถือศาสนาอิสลาม ทั้งสามล้วนมีความเชื่อมโยงและเป็นอัตลักษณ์ของคนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้

ผศ.ดร.ศรีสมภพ จิตต์ภิรมย์ศรี ได้ให้ความเห็นเพิ่มอีกว่า จังหวัดชายแดนภาคใต้/ปาตานี เป็นความขัดแย้งที่รุนแรงยืดเยื้อเรื้อรัง (Protracted Violent Conflict : PVC) จึงต้องใช้เวลาในการแก้ไขและต้องมีส่วนร่วมจากหลากหลายฝ่ายและหลายระดับ

ในส่วนของกระบวนการพูดคุยสันติภาพ/สันติสุข ทางรัฐบาลไทยได้ดำเนินมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่รัฐบาลยิ่งลักษณ์ โดยเปิดการพูดคุยอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2556 ซึ่งในช่วงนั้นทางรัฐบาลไทยได้มีการพูดคุยกับ BRN นำโดย ฮัซซัน ตอยิบ ทางฝ่าย BRN ได้มีข้อเสนอ 5 ข้อ จากนั้นกระบวนการพูดคุยก็หยุดลงเนื่องจากเปลี่ยนแปลงรัฐบาล และได้เริ่มต้นใหม่แต่ได้เปลี่ยนคู่พูดคุยจาก BRN กลุ่มเดียวเป็นคณะผู้คิดเห็นต่างจากรัฐกลุ่มอื่นอีก ภายใต้ชื่อ MARA Patani ซึ่งมีข้อเสนอ 3 ข้อสำหรับรัฐไทย คือ 1. การพูดคุยต้องเป็นวาระแห่งชาติ 2.การคุ้มครองทางกฎหมาย (Immunity) และ 3. ยอมรับว่า MARA Patani เป็นตัวแทนในการพูดคุย

ลม้าย มานะการ : ที่มาของเครือข่ายชาวพุทธเพื่อสันติภาพ

ลม้าย มานะการ ได้กล่าวถึง บทบาทของภาคประชาสังคม ในการลงมาทำงานช่วยเหลือชาวบ้าน เนื่องจากฐานของตัวเองมีการทำงานอยู่กับชาวบ้านมายาวนานในประเด็นทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม

ช่วงปี 2547 เหตุการณ์ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ได้ปะทุ มีเหตุการณ์ใหญ่ เช่น เหตุการณ์กรือเซะ และตากใบ ทำให้กลุ่มภาคประชาสังคมและกลุ่มนักศึกษา ในช่วงนั้น เริ่มลงไปเยี่ยมเยียนให้กำลังใจกับผู้ที่ได้รับผลกระทบ เนื่องจากในช่วงเวลานั้น ยังไม่รู้จะทำอะไรอีกได้แต่ให้กำลังใจ เยี่ยมกลุ่มที่ได้รับผลกระทบด้วยกันและรวบรวมข้อมูลเท่าที่จะสามารถทำได้

ต่อมาได้มีการขับเคลื่อนของภาคประชาสังคมที่เป็นรูปธรรมมากขึ้นในหลายๆ ประเด็น ทำให้เกิดการรวมกลุ่มเป็นสภาประชาสังคมชายแดนใต้อย่างเป็นทางการ ในวันที่ 20 สิงหาคม 2554 จนทำให้มีการขับเคลื่อนเป็นขบวนองค์กรภาคประชาสังคมจนถึงปัจจุบันนี้

แต่ในช่วงปี 2556 เป็นปีที่ชาวพุทธมีการสูญเสียในชีวิตมากที่สุดในข้อมูลสถิติที่มี ดังนั้น ได้มีการรวมตัวเป็นพุทธชนกลุ่มน้อย และต่อมาเปลี่ยนมาเป็นเครือข่ายชาวพุทธเพื่อสันติภาพ (Buddhist for Peace: B4P)

มูฮำมัดอายุบ ปาทาน : อยากให้ประชาชนทั่วประเทศหนุนเสริมกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้

มูฮำมัดอายุบ ปาทาน กล่าวว่า เหตุการณ์ความรุนแรงในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ตั้งแต่ปี 2547 จนถึง 2559 การสูญเสียชีวิตแล้ว 6,000 กว่าคน และพบว่าคนที่เสียชีวิตส่วนใหญ่เป็นพลเรือนประชาชนทั่วไปทั้งพุทธและมุสลิม คนที่เสียชีวิตส่วนใหญ่ เป็นคนที่อยู่ตรงกลาง ดังนั้น อยากเรียกร้องจากคนไทยในภูมิภาคอื่นๆ รับรู้ในสิ่งนี้ด้วยว่าคนในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้มีคนเสียชีวิตทุกวันและจำนวนมากด้วย และไม่อยากเห็นประชาชนที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องต้องสูญเสียชีวิต ซึ่งอย่างที่ทราบกันดีว่า คู่ขัดแย้งหลักนั้น คือ รัฐไทยกับขบวนการที่คิดเห็นต่างจากรัฐ 

ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ มีการใช้กฎหมายพิเศษ หน่วยพิเศษ ทุกรูปแบบ เนื่องจากเป็นการต่อสู่ทางความคิดหรือการต่อสู้ทางการเมือง จะอย่างไรก็ตามเมื่อกลับไปดูพื้นที่ความขัดแย้งจากทั่วโลกจะพบว่า ในพื้นที่ที่มีความขัดแย้งและความรุนแรงนั้น เกือบทุกที่สามารถยุติลงได้ด้วยกระบวนการพูดคุย ซึ่งในประเด็นนี้อยากให้สังคมจากกรุงเทพฯ และที่อื่นในสังคมไทยช่วยกันเสริมพลังให้กระบวนการสันติภาพชายแดนใต้เดินหน้าต่อไป

สภาฯ หนุนเครือข่ายเยาวชนร่วมขับเคลื่อนสันติภาพ

ขณะเดียวกันในพื้นที่ชายแดนใต้ สภาประชาสังคมชายแดนใต้ได้จัดเวทีอบรมทักษะความรู้ในการขับเคลื่อนสันติภาพในกลุ่มเยาวชน  ระหว่างวันที่ 16-17 ธันวาคม 2559 โดยมีเครือข่ายเยาวชนชายแดนใต้จำนวน 24 กลุ่ม เข้าร่วมประชุมและเรียนรู้การเชื่อมโยง (mapping) โดยได้รับการสนับสนุนจากโครงการสนับสนุนชุมชนท้องถิ่นเพื่อฟื้นฟูชายแดนภาคใต้ (ช.ช.ต.) สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา ณ โรงแรมปาร์ควิวรีสอร์ท ปัตตานี

สำหรับข้อสรุปร่วมของเด็กและเยาวชนในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ที่ร่วมเสนอและลงคะแนนเสียงหรือโหวตประเด็นที่จะขับเคลื่อนเพื่อหนุนเสริมสันติภาพชายแดนใต้ สามารถเรียงลำดับอันดับ 1-7 ได้ดังนี้

อันดับที่ 1 สร้างอาชีพให้เยาวชน อันดับที่ 2 จัดแข่งกีฬาสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่ อันดับที่ 3 ให้ความรู้เกี่ยวกับกระบวนการสันติภาพในพื้นที่ อันดับที่ 4 สร้างเครือข่ายในกระบวนการขับเคลื่อนสันติภาพ อันดับที่ 5 สร้างแกนนำจิตอาสา อันดับที่ 6 รณรงค์ยุติความรุนแรง เดินรณรงค์สร้างพื้นที่ปลอดภัย และ อันดับที่ 7เปิดเวทีรับฟังโดยเยาวชน

Mapping CSOs นราฯ งานสุดท้ายของสภาฯ ในปีนี้

ขณะที่ เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2559 ที่ผ่านมา สภาประชาสังคมชายแดนใต้ ร่วมกับ เครือข่ายประชาสังคมนราธิวาส จัดโครงการ การประชุมเชิงปฏิบัติการเวทีการจัดทำแผนที่ (mapping) ระดับจังหวัดนราธิวาส โดยมีตัวแทนองค์กรภาคประชาสังคมในจังหวัดนราธิวาสเข้าร่วมกว่า 30 องค์กร

กระบวนการช่วงแรกของงานจะเป็นการบรรยายให้ความรู้และแลกเปลี่ยนความเห็นในประเด็นบทบาทองค์กรภาคประชาสังคมในขับเคลื่อนกระบวนการสันติภาพ โดย มูฮำมัดอายุบ ปาทาน ประธานสภาประชาสังคมชายแดนใต้ ซึ่งได้ย้ำว่า สิ่งที่ภาคประชาสังคมรุ่นใหม่ ควรมี คือ 1. มีความมุ่งมั่นที่จะยุติความรุนแรงและเปลี่ยนผ่านความขัดแย้งดังกล่าวอย่างจริงจัง 2. ต้องสะท้อนเสียงของผู้คนที่เกี่ยวข้องกับขัดแย้งให้ได้ 3. ต้องมีเครือข่ายการทำงานที่สามารถขยายผลการทำงานต่อไปได้

4. ต้องเป็นคนที่มีจิตใจเปิดกว้างที่พร้อมจะทำงานกับคนที่เห็นต่างหรือมีภูมิหลังที่ต่างกันได้ 5. ต้องทำงานร่วมกับคนอื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ 6. ต้องกล้าที่จะคิดแตกต่าง แสวงหาทางเลือก ที่จะไม่ใช้ความรุนแรง 7. ต้องเป็นตัวเชื่อม และเกาะเกี่ยวระหว่างประชาชนกับคู่ขัดแย้งทั้งสองฝ่าย และสร้างเครือข่ายภาคประชาสังคม เพื่อหนุนเสริมการพูดคุยสันติภาพ และ 8. ต้องกระตุ้น ผลักดัน เชิญชวน เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการยืนยันให้การพูดคุยเดินหน้าต่อไป

ช่วงที่สองเป็นการจัดทำกระบวนการเปิดพื้นที่สาธารณะ เพื่อกำหนดประเด็นร่วมโดยคัดเลือกประเด็นเดิม จากเวที mapping ที่มีผู้เข้าร่วมจากสามจังหวัดชายแดนใต้ เมื่อวันที่ 5 พ.ย.ที่ปัตตานี และประเด็นเดิมจากมติของเครือข่ายประชาสังคมนราธิวาส เพื่อคัดเลือก 4 ประเด็นเร่งด่วนที่จะขับเคลื่อนต่อไปในปีหน้า และให้ร่วมกันโหวต (dot democracy) ซึ่งผลการโหวตอันดับ 1 - 4 มีดังนี้  

อันดับที่ 1. วาระเด็กและเยาวชน (ครอบครัว) อันดับที่ 2. ห้องเรียนสันติภาพในชุมชน อันดับที่ 3. กระบวนการยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน และ อันดับที่ 4. การส่งเสริมการเรียนรู้กระบวรการสันติภาพสู่ปอเนาะ ตาดีกา และสำนักงานการศึกษาเอกชน

ช่วงที่สามได้แบ่งกลุ่มออกเป็นสี่กลุ่มตามประเด็นที่ต้องการขับเคลื่อน เพื่อร่วมกันระดมความเห็นในกลุ่มย่อยในหากรอบและวิธีการปฏิบัติการที่เป็นรูปธรรมในการที่จะขับเคลื่อนในแต่ละประเด็นต่อไปในปีหน้า

 

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง

“พื้นที่ปลอดภัยและยุติธรรม” บทสนทนาสันติภาพ สภาประชาสังคมใต้-สำนักเลขาพูดคุยสันติสุข

สภาประชาสังคมเตรียมถกสภาความมั่นคงแห่งชาติ เตรียมจัดเวทีกระบวนการสันติภาพที่ กทม.

“กงสุลใหญ่มาเลเซีย” แนะประชาสังคมชายแดนใต้ควรกลับสู่พื้นฐานและให้ความรู้กระบวนการสันติภาพกับประชาชน

สภาประชาสังคมใต้พบปะกงสุลอินโดฯ ยกระดับงานสันติภาพ เรียนรู้บทบาท CSO ต่อคู่ขัดแย้งหลัก

สภาประชาสังคมใต้จับมือสถาบันวิชาการร่วมขับเคลื่อนสันติภาพ เตรียมยื่นข้อเสนอ 12 เวทีครูเอกชนต่อรมช.ศึกษาฯ

สภาประชาสังคมชายแดนใต้เปิดหน้าทำงานเชิงรุก นัดพบ 3 กงสุล อินโดฯ-มาเลย์-ฟิลิปปินส์

เผยบทบาทประชาสังคมอาเจะห์-มินดาเนา เวที mapping ชู 5 วาระด่วนหนุนสันติภาพชายแดนใต้

70 องค์กรเครือข่ายชายแดนใต้จับมือหนุนสันติภาพ เรียกร้องยุติความรุนแรงสร้างพื้นที่ปลอดภัย

สภาประชาสังคมฯ เตรียมดันอีก 3 โครงการใหญ่สำหรับภาคประชาสังคมเพื่อหนุนเสริมสันติภาพ

สภาประชาสังคมใต้ได้ประธานคนใหม่ พร้อมลุยยุทธศาสตร์ยุติธรรมสันติภาพเชื่อมอาเซียน

สภาประชาสังคมใต้แถลงยุทธศาสตร์ใหม่ สร้างพื้นที่กลาง-ผลักดันประชาชนร่วมกระบวนการสันติภาพ

ปธ.สภาประชาสังคมชายแดนใต้ชี้ พูดคุยสันติสุขยังไม่ล่ม แนะทุกฝ่ายออกมาสื่อสารหนุนเสริมสันติภาพ

‘ชีวิตผู้บริสุทธิ์ คือเรื่องแรกที่ต้องคุยบนโต๊ะสันติภาพ’: ประธานสภาประชาสังคมชายแดนใต้

เปิด 12 เวทีฟังครูเอกชนสอนศาสนาอิสลาม เผย "ความหวัง ความกังวลและการหนุนเสริมสันติภาพ" อันหลากหลาย

อ่านดู ! ครูเอกชนสอนศาสนาอิสลาม “คาดหวัง-กังวล-หนุนเสริม” อะไรในกระบวนการสันติภาพ

เวทีครู สช.สงขลา ชี้การสร้างเครือข่ายครู/อุสตาซที่เข้มแข็งจะช่วยหนุนเสริมกระบวนการสันติภาพ

อดินันท์ ปากบารา : “ครูสอนศาสนาควรยืนขึ้นและแสดงตัวว่าเราต้องการสันติ”