YICE ประชาสังคมรุ่นใหม่ดึงพลังเยาวชนขับเคลื่อนงานสันติภาพชายแดนใต้/ปาตานี

YICE หรือศูนย์บูรณาการคนหนุ่มสาวเพื่อศักยภาพชุมนุมชนเดินหน้าขยายพื้นที่เปิดเวทีเพิ่มศักยภาพการมีส่วนร่วมของเยาวชนต่อปัญหาชายแดนใต้ในพื้นที่ที่มีความหลากหลาย ส่งต่อองค์ความรู้สู่การเปลี่ยนแปลงในอนาคตเพื่อเข้าถึงเจตจำนงและความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง

ศูนย์บูรณาการคนหนุ่มสาวเพื่อศักยภาพชุมนุมชน หรือ Youth Integration For Community Empowerment Center (YICE) เป็นกลุ่มที่ก่อตั้งโดยอดีตแกนนำนักศึกษามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ (ม.อ.หาดใหญ่) จากหลากหลายองค์กร เช่น สหพันธ์นิสิตนักศึกษาจังหวัดชายแดนภาคใต้ (สนน.จชต.) หรือ PERMAS ในปัจจุบัน กลุ่มกิจกรรมนักศึกษาเพื่อพัฒนาสังคมและวัฒนธรรมชายแดนใต้ (Kawan-Kawan.psu) ชมรมสันติศึกษา (STP) ชมรมภาษาและวัฒนธรรมมลายู ชมรมมุสลิม เป็นต้น โดยที่กิจกรรมในช่วงแรกๆ จะจัดกิจกรรมเพื่อเพิ่มศักยภาพให้กับแกนนำนักศึกษา

ในปี พ.ศ. 2558 นี้ ทางกลุ่ม YICE ต้องการยกระดับการทำงานของกลุ่ม โดยมีการกำหนดกิจกรรมเยี่ยมเยียนและพูดคุยแลกเปลี่ยนกับองค์ต่างๆ ที่ทำงานในพื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี หนึ่งในนั้นคือ ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ (Deep South Watch) โดยนายกิตติศักดิ์ ปัตตานี ผู้อำนวยการศูนย์บูรณาการคนหนุ่มสาวเพื่อศักยภาพชุมนุมชน (YICE) กล่าวในโอกาสที่มาพูดคุยแลกเปลี่ยนกับศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ เมื่อวันพุธที่ 26 สิงหาคม 2558 ที่ผ่านมาว่า การเรียนรู้การทำงานของ Deep South เพื่อเติมเต็มและถอดบทเรียนเพื่อที่ YICE จะได้ขับเคลื่อนงานบนสภาวการณ์การทำงานในพื้นที่ความขัดแย้ง เพื่อที่จะสามารถกำหนดจังหวะก้าวได้ดีขึ้น

นายกิตติศักดิ์ กล่าวต่อว่า ตลอดระยะความขัดแย้งในพื้นที่กว่าสิบปีที่ผ่านมา ไม่มีตัวชี้วัดว่าความถี่ของความรุนแรงจะลดลง แต่สิ่งที่เห็นได้ชัดก็คือพื้นที่ทางการเมืองเริ่มเปิดมากขึ้น ดังนั้นจังหวะก้าวของเราก็คือเราไม่สามารถปฏิเสธความคิดของคนในพื้นที่ได้ว่าความจริงแล้ว ประชาชนต้องการเอกราช ออโตโนมี หรือการกระจายอำนาจ แต่สิ่งที่สำคัญคือเราและประชาชนจะเข้าถึงองค์ความรู้ชุดนี้ได้อย่างไร หรือแนวทางที่จะนำพื้นที่ต่างๆ เพื่อไปสู่ความเป็นเอกราช ออโตโนมี หรือการกระจายอำนาจนั้นเป็นอย่างไร ฉะนั้นความรู้ในประเด็นต่างๆ เหล่านี้จึงเป็นเรื่องที่สำคัญ และการเชื่อมโยงความคิดเห็นหรือความต้องการของประชาชนในระดับล่างกับคนในระดับบนหรือระดับบริหารจึงเป็นเรื่องที่สำคัญ

“ทุกๆ ความขัดแย้งเราหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องมีการพูดคุย แต่คำถามคือเราจะเข้าไปถึงเจตจำนงทางการเมืองของประชาชนได้อย่างไร นี่คือประเด็นหลักที่พวกเราขับเคลื่อนกันอยู่ ไม่ว่าคำตอบของประชาชนหรือเจตจำนงทางการเมืองของประชาชนจะเป็นอย่างไร พวกเราก็พร้อมที่จะยอมรับเสมอ ที่สำคัญการพูดคุยจะต้องมีตลอดแต่สิ่งที่สำคัญคือกระบวนการว่า ในทุกวันนี้การไว้เนื้อเชื่อใจ การเคารพซึ่งกันและกัน การเข้าถึงปัญหาที่แท้จริงว่าคืออะไร เหล่านี้คือสิ่งที่สำคัญกว่า เพราะความขัดแย้งในพื้นที่แห่งนี้ไม่ใช่เรื่องศาสนา ไม่ใช่เรื่องยาเสพติด ไม่ใช่เรื่องของนักเลง หากแต่คือความขัดแย้งเชิงอำนาจในทางการเมืองระหว่างรัฐชาติไทยกับชนชาติมลายูปาตานี” นายกิตติศักดิ์ กล่าว

กลุ่ม YICE มองว่าการทำกิจกรรมของนักศึกษาจะมีการเปลี่ยนคณะกรรมการหรือทีมงานทุกปี หากทีมงานชุดใหม่มีศักยภาพมาก งานหรือกิจกรรมต่างๆ ก็จะดำเนินไปได้ด้วยดี แต่หากปีไหนที่ทีมงานชุดใหม่ไม่ค่อยมีศักยภาพ กิจกรรมก็จะออกมาไม่ค่อยดีหรือมีการจัดกิจกรรมที่น้อยลง พวกเขาจึงอาสาที่จะทำหน้าที่คอยหนุนเสริมการทำกิจกรรมของนักศึกษา หรือทำหน้าที่พูดคุยทำความเข้าใจกับนักศึกษาเพื่อให้องค์กรต่างๆ ของนักศึกษาสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่อง รวมไปถึงบางครั้งก็มีการจัดกิจกรรมเพิ่มศักยภาพให้กับแกนนำนักศึกษาด้วย

ต่อมากลุ่ม YICE ได้ขยายพื้นที่การทำกิจกรรมจากที่เน้นนักศึกษาในช่วงแรก ขยายไปยังเยาวชนในเขตพื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี โดยมีแนวคิดว่าเมื่อผู้ใหญ่สามารถพูดถึงประเด็นกระบวนการสร้างสันติภาพได้ เยาวชนก็สามารถพูดประเด็นเหล่านี้ได้เช่นกัน เพราะแน่นอนว่าพวกเขาจะโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ในอนาคตและพวกเขาควรที่จะมีส่วนในการกำหนดอนาคตของพวกเขาเองด้วย โดยเป้าหมายที่สำคัญคือการทำงานกับเยาวชนที่หลากหลายกลุ่ม หลากหลายแนวคิด

ช่วงหลังๆ กลุ่ม YICE ถูกเชิญให้ไปร่วมจัดกิจกรรมเพิ่มศักยภาพให้องค์กรภาคประชาคมหลายองค์กร เช่น มูลนิธินูซันตาราเพื่อสิทธิมนุษยชนและการพัฒนา สำนักสื่อวารตานี กลุ่ม BUMI กลุ่ม PUKIS เป็นต้น นอกจากนั้น กลุ่ม YICE ยังมีการจัดกิจกรรมหรือเข้าร่วมโครงการร่วมกับหรือเยาวชนจากหลากหลายภาคทั่วประเทศ โดยมีแนวคิดที่จะเชื่อมโยงการทำกิจกรรมกับพื้นที่ที่มีความต่างในหลายๆ ด้าน เช่น ชาติพันธุ์ ภาษา วัฒนธรรม เป็นต้น แต่สามารถทำกิจกรรมร่วมกันได้แม้จะมีความต่างก็ตาม โดยเลือกที่จะแสวงจุดร่วมและสงวนจุดต่าง ปัจจุบันการดำเนินงานหรือกิจกรรมหลักๆ ของ YICE มีอยู่ด้วยกัน 3 ประเด็น คือ งานเพิ่มศักยภาพให้กับเยาวชนในพื้นที่ชายแดนใต้/ปาตานี และเชื่อมโยงกลุ่มเยาวชนให้ทำกิจกรรมเป็นเครือข่าย รวมไปถึงงานรณรงค์ และงานวิจัยด้วย