ผนึกกำลังองค์กรทำงานด้านเยาวชนชายแดนใต้สร้างเครือข่ายการสื่อสาร ความรู้ ฐานข้อมูล งานวิจัยชุมชนและเยียวยา

เครือข่ายองค์กรด้านเยาวชนชายแดนใต้ผนึกกำลังโดยการหนุนเสริมของ สสส. และร่วมขับเคลื่อนกับ มอส.ในโครงการพัฒนาศักยภาพเด็กและเยาวชนเพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือสู่การแก้ปัญหา เน้นขับเคลื่อนทั้งระบบการสื่อสาร ความรู้ การวิจัย การสร้างเครือข่ายองค์กรเยาวชนระดับชุมชน งานเยียวยาเยาวชนและการสร้างระบบฐานข้อมูลที่ครอบคลุม

เครือข่ายเด็กและเยาวชน 4 กลุ่มประกอบด้วยกลุ่มพิราบขาวชายแดนใต้ กลุ่มด้วยใจ กลุ่มเซากูน่า (Zauquna) โรงเรียนนักข่าวชายแดนใต้ และคณะทำงานฐานข้อมูลสถานการณ์ชายแดนใต้ หรือ Dsid ผนึกกำลังในโครงการพัฒนาศักยภาพเด็กและเยาวชนเพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือสู่การแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชน ครอบครัว ในพื้นที่สามชายแดนใต้ภายใต้การสนับสนุนของำนักงานนับนุนการร้างเริมุขภาพ (สสส.) และมูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม (มอส.) เดินหน้าโครงการนี้เพื่อแก้ไขปัญหาที่ต้นทางและสร้างการสื่อสารทำความเข้าใจเชิงสร้างสรรค์และเปิดพื้นที่เยาวชนให้เข้ามามีส่วนร่วม

เน้นสร้างความเข้มแข็งให้เยาวชนระดับพื้นที่

เป้าหมายหลักของโครงการนี้มุ่งเน้นการสร้างความเข้มแข็งเยาวชนระดับพื้นที่และระดับกลุ่มซึ่งมีความสัมพันธ์กับครอบครัว ชุมชนเพื่อเสริมสร้างศักยภาพเยาวชนในมีประสิทธิภาพและเป็นผู้นำที่เข้มแข็งในการเป็นส่วนในการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาเยาวชนโดยสร้างความร่วมมือกับทุกภาคส่วนและสร้างการมีส่วนร่วมการแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนในพื้นที่ชายแดนในรูปแบบโครงการต่างๆ ตามความถนัดและความสนใจของแต่ละกลุ่ม

การร่วมมือของเครือข่ายในครั้งนี้เพื่อพัฒนาศักยภาพและขีดความสามารถกลุ่มแกนนำเด็กและเยาวชน องค์ที่ทำงานด้านเด็ก คนทำงานด้านเด็กและเยาวชนให้มีทักษะที่จำเป็นต่อการจัดการองค์กรของตนเอง และรวมตัวเป็นเครือข่ายการทำงานอย่างต่อเนื่องโดยสอดคล้องตามภูมิสังคมในพื้นที่เพื่อสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของเด็กและเยาวชนในการแก้ไขปัญหาและพัฒนาระบบข้อมูลฐานข้อมูล ความรู้ การถอดบทเรียนประสบการณ์การดำเนินงานรวมทั้งสร้างการสื่อสารทางสังคมในประเด็นเด็กและเยาวชนในพื้นที่สาธารณะ

เดินหน้า 3 ระยะ เชื่อมโยงเครือข่าย

ในการดำเนินโครงการจะแบ่งเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 วิเคราะห์ปัญหาเด็กและเยาวชนร่วมกันในประเด็นเด็กกำพร้า เด็กคดีความมั่นคง เด็กนอกระบบ เด็กในระบบ ปัญหายาเสพติด ปัญหาการว่างงาน ปัญหาความรุนแรง ปัญหาสุขภาพ ปัญหาการศึกษา ปัญหาเยาวชนกับศาสนา ปัญหาการเด็กผู้เข้าถึงยาก ปัญหาเยาวชนนักศึกษา รวมทั้งถอดบทเรียนและความรู้ของกลุ่มเพื่อนาสู่การวิเคราะห์กลุ่มตนเองและปัญหาการเชื่อมโยงเครือข่าย และการจัดเวทีการแลกเปลี่ยน คณะทำงาน ที่ปรึกษา พี่เลี่ยง แกนเยาวชน เพื่อกำหนดรูปแบบการขับเคลื่อนงาน

ระยะที่ 2 ออกแบบการจัดการระบบฐานข้อมูลและพัฒนาให้เป็นระบบสารสนเทศเพื่อนำใช้ในการทำงานเรื่องเยาวชนในพื้นที่สามชายแดนใต้ เพื่อสร้างพื้นที่ต้นแบบเรื่องสารสื่อสาร นำสู่การขยายกระบวนการเรียนรู้ที่สามารถทาให้เยาวชนมีบทบาทในการแก้ไขปัญหาเยาวชนและความรุนแรงในพื้นที่ชุมชนของตนเอง พร้อมทั้งเชื่อมโยงประสบการการทำงานเชิงเครือข่ายและสร้างเป้าหมายร่วมในการทำงานแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชน ครอบครัว

ระยะที่ 3 พัฒนาเวทีการจัดทำยุทธ์ศาสตร์การทำงานด้านเด็กและเยาวชนร่วมในพื้นที่สามจังหวัดโดยเสนอองค์ความรู้การทำงานด้านเด็กและเยาวชนในพื้นที่ สร้างการทำงานเชิงบูรณาการของหน่วยงานเรื่องเด็กและเยาวชนโดยเน้นเนินให้องค์กรเด็กและเยาวชนเป็นแกนกลางในการเชื่อมโยง เพื่อสร้างพื้นที่ร่วมที่เป็นพื้นที่ปลอดภัย เรียนรู้ แลกเปลี่ยน คนทำงานและเครือข่ายเพื่อนำสู่การเชื่อมโยงเครือข่ายการทำงานในบริบทสามจังหวัดชายแดนใต้ ทั้งนี้แต่ละองค์กรเครือข่ายจะทำงานอย่างเป็นอิสระ

“พิราบขาวชายแดนใต้” สร้างกลุ่มเยาชนศรัทธาชุมชน 15 ชุมชน

การดำเนินงานของกลุ่มพิราบขาวชายแดนใต้ในโครงการนี้ในระยะแรกมีเป้าหมายการสร้างเครือข่ายชุมชนศรัทธาเพื่อให้ครอบคลุม 15 ชุมชนในสามจังหวัด เพื่อขับเคลื่อนในการสร้างศรัทธาชุมชนขึ้นมาในชุมชน แลทำแผนแม่บทของแต่ชุมชนในนามศรัทธาชุมชนโดยจะใช้วิธีการสร้างกลุ่มแกนนำองค์กรเยาวชนเครือข่ายที่อาศัยอยู่ใน 15 ชุมชน เพื่อระดมความคิดจากตัวแทนองค์กรเยาวชนในพื้นที่เข้าร่วมในการดำเนินการศรัทธาชุมชนที่ตัวแทนองค์กรเยาวชนเครือข่ายในพื้นที่ชุมชนละ 3 คน

เมื่อมีเยาวชนแกนนำองค์กรแล้วจะมีการสำรวจความต้องการของเด็กและเยาวชนในพื้นที่เพื่อเตรียมการและออกแบบกิจกรรมศรัทธาชุมชนเพื่อให้แกนนำองค์กรได้คัดเลือกกลุ่มเยาวชนและกิจกรรมในการดำเนินงานให้ตรงกับความต้องการของชุมชน โดยจัดกิจกรรมเสริมสร้างจิตสานึกร่วม เช่น กิจกรรมทางวัฒนธรรม การกีฬา และการศึกษาดูงาน สร้างปฏิญญาร่วมกันของกลุ่มเยาวชนเครือข่าย

กิจกรรมศรัทธาชุมชนจะเป็นการจัดกิจกรรมอบรมให้กลุ่มเยาวชนได้เรียนรู้กิจกรรมด้านอาชีพและวัฒนธรรมท้องถิ่น จะมีการประชุมชนกลุ่มย่อยเพื่อระดมความคิดในการคัดเลือกกิจกรรมด้านอาชีพหรือวัฒนธรรมในการสร้างเครือข่ายศรัทธาชุมชนแต่ละชุมชนโดยจะมีการประชุมกลุ่มย่อยเพื่อระดมความคิดจากตัวแทนของชุมชนที่เป็นผู้นำศาสนา 2 คน ผู้นำชุมชน 2 คน ผู้นำท้องถิ่น 2 คน แกนนำเยาวชน 3 คน ตัวแทน ชาวบ้าน 2 คน ตัวแทนผู้ปกครอง 4 คน และตัวแทนเยาวชนกลุ่มเป้าหมาย 10 คนเพื่อกำหนดโครงการและแผนการปฏิบัติงานร่วมกัน

การดำเนินงานศรัทธาชุมชนไปสู่เป้าหมายคือ เกิดแหล่งเรียนรู้และสร้างรายได้ตามรูปแบบ ศรัทธาชุมชน คือ ด้านอาชีพ หรือด้านวัฒนธรรมเพื่อมุ่งไปสู่เป้าหมายที่ได้กำหนดเอาไว้โดยทุกคนในชุมชนต้องเข้าร่วมกิจกรรมเพื่อไปสู่การพัฒนาที่ยังยืนและจัดทำแผนแม่บทเพื่อเป็นข้อตกลงปฏิญญาร่วมกัน

“กลุ่มด้วยใจ” อบรมให้ความรู้ประเด็นสิทธิและการคุ้มครองเด็ก

กลุ่มด้วยใจมีเป้าหมายเพื่อเสริมสร้างกลุ่มองค์กรคนทำงานด้านเด็กและเยาวชนมีความรู้ทักษะการทำงานประเด็นเรื่องสิทธิเด็กและการปกป้องคุ้มครองเด็กตามหลักสากลและกฎหมายหมายไทย ให้องค์กร กลุ่มที่ทำงานด้านเด็กมี ความรู้ ทักษะในการทำงานเพื่อการปกป้องคุ้มครองเด็ก

โดยการฝึกอบรม และให้ความรู้เรื่อง สิทธิเด็ก พิธีสารเลือกรับ และพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก 2546 กับเจ้าหน้าที่องค์กรพัฒนาเอกชนที่ทำงานในพื้นที่ขัดแย้ง รวมทั้งการอบรมเรื่องลักษณะและรูปแบบการละเมิดสิทธิเด็กรวมไปถึงวิธีการร้องเรียนทั้งในระดับพื้นที่ ระดับชาติและระหว่างประเทศ การดำเนินกระบวนการรณรงค์และการขับเคลื่อนสังคมเพื่อการปกป้องและคุ้มครองเด็กในพื้นที่ขัดแย้ง

สำหรับกิจกรรมในโครงการจะเป็นการประชุมเครือข่าย 2 ครั้งต่อปี เพื่อกำหนดแผนการทำงานร่วมกับองค์กรเยาวชนในประเด็นการงานด้านหลักสิทธิและคุ้มครองเด็ก และจัดทำรายงานสถานการณ์เด็กในพื้นที่ขัดแย้งเพื่อนาสู่การแก้ไขปัญหาความรุนแรงต่อเด็กและเยาวชนในพื้นที่ภาคใต้ รวมทั้งพัฒนาการระบบการปกป้องคุ้มครองเด็กและการจัดทำรายงานการละเมิดสิทธิเด็กในพื้นที่ขัดแย้ง และ เชื่อมโยงการทางานกับองค์กรเครือข่ายในระดับประเทศและ นานาชาติ

“กลุ่มเซากูน่า” สร้าง “ศูนย์พักใจ”  เพื่อเยียวยาเด็กและเสริมสร้างทักษะชีวิต

กลุ่มเซากูน่าจะเน้นกิจกรรมการเสริมสร้างทักษะกระบวนการเรียนรู้ ทักษะชีวิตการดำรงชีพ สอดคล้องตามวัฒนธรรมและหลักคิดศาสนา และการสร้างจิตสาธารณะในการพัฒนาเด็กและเยาวชนในสามจังหวัดชายแดนใต้ โดยในระยะแรกจะเป็นกิจกรรมการเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ทางด้านความคิด ความรู้ และจินตนาการ ผ่านกิจกรรมศิลปสุนทรีย ที่มีเป้าหมายโรงเรียนในชนบทและห่างไกลในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ 3 โรงเรียนใน 3 อำเภอ คือ อำเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี และในอำเภอยะหา จังหวัดยะลา

ในระยะที่ 2 จะเป็นกิจกรรมการพัฒนาเยาวชนเพื่อสร้างความรู้การดำรงชีพและการปฏิบัติทางศาสนา เพื่อพัฒนากลุ่มเยาวชนทั่วไป ที่สนใจจากพื้นที่ จ.ปัตตานี ยะลา นราธิวาส จังหวัดละ 20 คน จากเครือข่ายภาคเด็กและเยาวชน โดยรูปแบบของกิจกรรมจะเป็นในรูปแบบของการอบรมซึ่งให้ความรู้แก่เยาวชนประเด็นสุขภาวะทางเพศ อนามัยเจริญพันธ์ การพัฒนาหลักสูตรครอบครัว การอบรมให้ความรู้ในการใช้ชีวิตคู่และมีความสุขตามหลักศาสนาพุทธและอิสลามรวมถึงวิธีการอบรมเลี้ยงบุตรหลานอย่างถูกต้องเหมาะสม ทั้งในด้านร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้และทักษะการใช้ชีวิต

กิจกรรมที่สำคัญในโครงการนี้คือ การพัฒนาและจัดตั้งศูนย์พักใจ color:windowtext">ป็นบ้านพักที่มีความปลอดภัยมีชื่อว่า “Rumah Kita” ซึ่งมีความหมายว่า “บ้านของเรา” เพื่อเป็นที่พักสำหรับเด็กเยาวชนเป็นที่ปลอดภัยจากความรุนแรง สาหรับเยาวชนที่มีปัญหาทางสังคมรวมทั้งมีโปรแกรมการเรียนรู้ที่สามารถฟื้นฟูเด็กและเยาวชนจากปัญหาที่ โดยเป็นกลุ่มเด็กที่มีอายุระหว่าง 13-22 ปี ซึ่งจะแบ่งเป็น 2 รุ่น คือรุ่นผู้ชายและรุ่นผู้หญิง กลุ่มเยาวชนที่มีปัญหา โดยรูปแบบของกิจกรรมจะเน้นในเรื่องของการศึกษา การเสริมสร้างจิตสานึกสาธารณะและการสร้างอาชีพ

“โรงเรียนนักข่าวชายแดนใต้” ขับเคลื่อนการสื่อสาร

โรงเรียนนักข่าวชายแดนใต้ซึ่งเป็นหนึ่งในเครือข่าวร่วมดำเนินโครงการจะมีการอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อการสื่อสารสาธารณะด้านการการผลิตข่าว การเขียนรายงาน สกู๊ปข่าว สารคดี การผลิตรายการวิทยุ และผลิตคลิปวีดีโอให้แก่สมาชิกองค์กรเครือข่ายองค์กรละ 5 คน โดยกองบรรณาธิการร่วมจะทำหน้าที่บรรณาธิกร ติดตามและพัฒนาเนื้อหาข้อมูลข่าวสารจากผู้เข้าร่วมอบรมและเป็นนักการสื่อสารสาธารณะของแต่ละองค์กรเพื่อสารสื่อสารในช่องทางสื่อต่างๆ

นอกจากนี้ยังได้กำหนดกิจกรรมจัดประชุมโต๊ะข่าว (Editor Desk) โดยหมุนเวียนในทุกองค์กรเพื่อร่วมกำหนดวาระการสื่อสารและร่วมพัฒนากระบวนการสื่อสารทั้งในส่วนเนื้อหาและรูปแบบ โดยจะมีการร่วมผลิตเนื้อหาตามวาระข่าวสารที่เกิดขึ้นตามกิจกรรมขององค์กรเครือข่าย ผลิตสกู๊ปข่าว รายงาน สารคดีที่เน้นการนำเสนอยุทธศาสตร์ แนวคิดหรือความก้าวหน้าขององค์กรหรือการสร้างนวัตกรรมใหม่ องค์ความรู้ใหม่จากองค์กรเครือข่าย ผลิตคลิปรายการวิทยุเพื่อเผยแพร่ผ่านช่องทางสื่อวิทยุชุมชนและวิทยุท้องถิ่นในพื้นที่ ผลิตคลิปวีดีโอที่เน้นในเนื้อหาการประชาสัมพันธ์องค์กรและยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนองค์กรโดยมีเป้าหมายการผลิตองค์กรเครือข่ายเพื่อเผยแพร่ในสื่อสังคมออนไลน์

Dsid สร้างระบบฐานข้อมูลเครือข่ายองค์กรเด็กและเยาวชนที่จับต้องได้

คณะทำงานฐานข้อมูลชายแดนใต้ (Dsid) เป็นอีกหนึ่งหน่วยงานที่ร่วมโครงการโดยจะทำหน้าที่สร้างฐานข้อมูลเครือข่ายองค์กรด้านเด็กและเยาวชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้โดยการรวบรวมข้อมูลขององค์กรเครือข่ายทั้งที่เป็นเครือข่ายในโครงการและองค์กรด้านเด็กที่มีอยู่ทั้งหมดมาพัฒนาเป็นระบบฐานข้อมูลที่เป็นมาตรฐานที่ทุกคนสามารถนำมาใช้ได้

การสร้างระบบฐานข้อมูลเครือข่ายนี้ครอบคลุมทั้งการระบุชื่อองค์กร บุคลากร วัตถุประสงค์เป้าหมาย จำนวนสมาชิก ฐานข้อมูลภูมิสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) เพื่อประมวลผลข้อมูลและจัดทำแผนที่ GIS พร้อมทั้งการจัดทำคู่มือและฝึกอบรมผู้บันทึกข้อมูล โดยฐานข้อมูลนี้จะนำเข้าสู่ระบบสารสนเทศที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้